In 7 stappen naar een gezondheidsbeleid voor iedereen

In 2019 ging het Vlaams Instituut Gezond Leven samen met vijf Huizen van het Kind de uitdaging aan om te werken aan een zorgaanbod gestoeld op proportioneel universalisme. Het resultaat? Een 7-stappenplan om tot een kwalitatief gezondheidsbeleid te komen.

Wat is proportioneel universalisme?

Het begrip proportioneel universalisme kwam tot stand in de zoektocht naar een strategische aanpak van gezondheidsongelijkheid. Onze samenleving is nu eenmaal divers en dat leidt ook tot een diversiteit in noden. Het basisprincipe is een dienstverlening uit te bouwen voor iedereen, maar met variatie in schaal en intensiteit, én met extra aandacht voor de noden van maatschappelijk kwetsbare groepen.

Ook het Vlaams Instituut Gezond Leven heeft het idee van proportioneel universalisme omarmd. Het zette, in samenwerking met het Vlaams Expertisecentrum Alcohol en andere Drugs (VAD) en Sensoa, een aantal pilootprojecten op poten in vijf Huizen van het Kind. Het doel was om proportioneel universalisme concreet toe te passen op een preventief gezondheidsthema. Ook Gezonde Mond werkte mee aan een van deze pilootprojecten, namelijk dat van het Huis van het Kind Kortrijk dat ervoor koos in te zetten op mondgezondheid.

Wie is ‘iedereen’?

Om voor de verschillende Huizen te bepalen wat een gezondheidsbeleid voor ‘iedereen’ precies inhoudt, stelde Gezond Leven samen met haar partners, waaronder Gezonde Mond, een tekst op die hen op weg zet. Die helpt de Huizen een doelgroep te definiëren op basis van de doelstelling van hun gekozen gezondheidsthema.

Er wordt onderscheid gemaakt tussen de volledige doelgroep, met name iedereen die risico loopt op het stellen van ongezond gedrag, en mogelijke subgroepen. Dat zijn diegenen die extra risico hebben op het stellen van ongezond gedrag binnen de brede doelgroep. Daarnaast is het ook belangrijk oog te hebben voor maatschappelijk kwetsbare groepen binnen de doelgroep. Deze zijn vaak extra vatbaar voor allerlei gezondheidsproblemen en ervaren ook allerlei drempels om gezond gedrag te stellen.

Het Huis van het Kind Kortrijk had als doelstelling: ‘een goede mondhygiëne voor kinderen tussen 0-3 jaar’. Extra aandacht ging daarbij uit naar kinderen uit maatschappelijk kwetsbare gezinnen omdat zij meer drempels ervaren in het onderhouden van een goede mondhygiëne, en omdat de gevolgen van een ongezond gebit op latere leeftijd meer impact kunnen hebben op hun leven.

7 stappen voor een gedragen gezondheidsbeleid

Uiteindelijk leidden de pilootprojecten tot de uitwerking van een 7-stappenplan. Daarmee kunnen Huizen van het Kind in de toekomst op planmatige wijze tot een gedragen gezondheidsbeleid komen.

Hier de 7 stappen op een rij:

  1. Creëer draagvlak
  2. Breng de beginsituatie in kaart
  3. Bepaal prioriteiten en doelstellingen
  4. Werk acties uit
  5. Voer acties uit
  6. Evalueer en stuur bij
  7. Veranker de acties in het beleidsplan

Op de website van Gezond Leven vind je per doelstelling de gedetailleerde uitleg, en een heleboel tips en aanbevelingen om het 7-stappenplan tot een goed einde te brengen.